ลำไส้เล็ก(small intestine)

ลำไส้เล็ก(small intestine)

       ลำไส้เล็ก  (Small Intestine)เป็นส่วนที่ยาวที่สุดของทางเดินอาหาร  ต่อมาจากกระเพาะอาหารมีความยาวประมาณ 7-8 เมตร ผนังด้านในของลำไส้เล็กมีลักษณะเป็นลอนตามขวาง  มีส่วนยื่นเล็กๆมากมายเป็นตุ่ม  เรียกว่า วิลลัส(Villus พหูพจน์เรียกว่า  Villi) เพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวในการดูดซึมสารอาหารที่ย่อยแล้วได้อย่างมีประสิทธิภาพ

โครงสร้างของลำไส้เล็ก 

    ลำไส้เล็กของคนมีลักษณะคล้ายท่อขดไปมาอยู่ในช่องท้องแบ่งเป็น  3 ตอน คือ

- ดูโอดีนัม  (Duodenum) ยาวประมาณ  30 เซนติเมตร  มีรูปร่างเหมือนตัวยูคลุมอยู่รอบๆบริเวณส่วนหัวของตับอ่อน  (Pancreas)ภายในดูโอดีนัมมีต่อมสร้างน้ำย่อยและเป็นตำแหน่ง

ที่ของเหลวจากตับอ่อนและน้ำดีจากตับมาเปิดเข้า  จึงเป็นตำแหน่งที่มีการย่อยเกิดขึ้นมากที่สุด

- จิจูนัม  (Jejunum) ยาวประมาณ  2ใน  6 ของลำไส้เล็กหรือประมาณ  3-4 เมตร

- ไอเลียม  (Ileum)  เป็นลำไส้เล็กส่วนสุดท้ายปลายสุดของไอเลียมต่อกับลำไส้ใหญ่

           บริเวณลำไส้ตอนต้น  (Duodenum) จะมีน้ำย่อยจากสามแหล่งมาผสมกับไคม์Chyme = อาหารที่คลุกเคล้ากับน้ำย่อยและถูกย่อยไปบางส่วน  มีลักษณะคล้ายซุปข้นๆ) ได้แก่น้ำย่อยจากผนังลำไส้เล็ก  (Intestinal Juice)น้ำย่อยจากตับอ่อน  (Pancreatic Juice)น้ำดี  (Bile)จากตับ  (Liver)ซึ่งนำมาเก็บไว้ที่ถุงน้ำดี

การย่อยและการดูดซึมในลำไส้เล็ก โดยเอนไซม์ในลำไส้เล็กจะทำงานได้ดีในสภาพที่เป็นเบส
ซึ่งเอนไซม์ที่ลำไส้เล็กสร้างขึ้น ได้แก่

น้ำย่อยมอลเทส (maltase) เป็นเอนไซม์ที่ย่อยน้ำตาลมอลโทสให้เป็นกลูโคส (ข้าว มัน )

น้ำย่อยซูเครส (sucrase) เป็นเอนไซม์ที่ย่อยน้ำตาลทรายหรือน้ำตาลซูโครส (sucrose) ให้เป็นกลูโคสกับ
ฟรุกโทส (fructose) (ผลไม้)

น้ำย่อยแล็กเทส (lactase) เป็นเอนไซม์ที่ย่อยน้ำตาลแล็กโทส (lactose) ให้เป็นกลูโคสกับกาแล็กโทส (galactose)  (นม )

       น้ำย่อยของตับอ่อน  (pancreas)
       น้ำย่อยของตับอ่อน  (Pancreatic Juice) เป็นเอนไซม์ที่สร้างมาจากตับอ่อน  (Pancreas) มีสภาพเป็นเบส  ประกอบด้วย
- โซเดียมไบคาร์บอเนต  (NaHCO3)มีคุณสมบัติเป็นเบส  จึงถือว่าเหมาะสมที่จะทำให้ลำไส้เล็กมีสภาวะเป็นเบส  ซึ่งเอนไซม์ต่างๆ  (จาก  3แหล่ง) จะทำงานได้ (ยกเว้น  Pepsin จากกระเพาะอาหารจะหมดประสิทธิภาพ)เพราะในขณะที่อาหารผ่านกระเพาะอาหารมีสภาวะเป็นกรด
- น้ำย่อยอะไมเลส  (Amylase) ทำหน้าที่ย่อยแป้ง (Starch) และ  เด็กทริน (Dextrin) มอลโทส (Maltose)
- น้ำย่อยไลเปส  (Lipase) ทำหน้าที่ย่อยไขมัน (Fat) กรดไขมัน (Fatty Acid) และกลีเซอรอล (Grycerol)

- ทริพซิโนเจน  (Trypsinogen) (เมื่อเกิดใหม่ๆ ยังเป็นเอนไซม์ที่ย่อยอาหารไม่ได้  แต่เมื่อผ่านถึงลำไส้เล็กตอนต้น  จะเปลี่ยนสภาพเป็น Trypsin โดยอาศัยเอนไซม์  Enterokinase จากผนังลำไส้เล็กช่วย เอนไซม์  Trypsin

จะย่อย  Protein และ  Polypeptide Peptide (Trypsin ย่อยโปรตีนต่อจาก  Pepsin ซึ่งหมดหน้าที่เมื่ออาหารมีสภาพเป็นเบส เพราะ  Pepsin ทำหน้าที่ได้ดีในสภาวะที่เป็นกรดสูง)

- ไคโมทริพซิน  (Chymotrypsin) ย่อย  Polypeptide (ต่อจาก Trypsin )

- คาร์บอกซีเปปติเดส  (Carboxypeptidase) ย่อย  Peptide ได้ Amino Acid